12345678
O istocie życia. Rozważania chemika
Marek K. Kalinowski
Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego
 

Świat gwiazd... Wielu z nas fascynuje swym niepowtarzalnym pięknem, dla licznych, pomimo ogromnego postępu badań, jest nadal pełen tajemnic. Okiem nieuzbrojonym dostrzegamy zaledwie kilka tysięcy obiektów; powiadam zaledwie, bo przecież nasza Droga Mleczna grupuje około stu miliardów gwiazd. A nie jest ona osamotniona w Kosmosie: liczba znanych i sklasyfikowanych galaktyk zdecydowanie przekroczyła miliard; najdalsze z nich są od nas odległe o ponad 100 milionów lat świetlnych. Podobnie do gwiazd, galaktyki tworzą gromady; Droga Mleczna - wraz z trzydziestoma innymi galaktykami - należy do tzw. Układu Lokalnego. W najbliższym sąsiedztwie odnajdujemy dwie galaktyki karłowate, znacznie mniejsze od Drogi Mlecznej, znane jako Wielki

Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Nasze najbliższe sąsiedztwo - to galaktyka karłowata znana jako Wielki Obłok Magellana.

oraz Mały Obłok Magellana: ich odległości od Ziemi wynoszą odpowiednio 163 tysiące i 196 tysięcy lat świetlnych. Najbliższą galaktyką olbrzymią (odległą o 2,2 miliona lat świetlnych) jest z kolei Wielka Mgławica w Andromedzie, którą w pogodną, bezksiężycową noc można dostrzec nawet gołym okiem w postaci słabej mgiełki na tle gwiazdozbioru Andromedy.

Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Wielka Mgławica w Andromedzie jest najbliższą galaktyką olbrzymią

Ze względu na budowę, galaktyki można podzielić na trzy podstawowe grupy: eliptyczne, spiralne i - stosunkowo nieliczne - nieregularne, których kształty nie odpowiadają żadnej z dwu wspomnianych wcześniej klas. Galaktyki eliptyczne mają w przybliżeniu kształt elipsy lub koła

Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Galaktyka eliptyczna NGC 1700

natomiast galaktyki spiralne

Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Galaktyka spiralna NGC 4603.

są zbudowane z jądra i ramion (najczęściej dwóch, niekiedy jednego, bardzo rzadko trzech). Różnice kształtów wskazują na drogi ewolucyjne obiektów: gwiazdy galaktyk eliptycznych powstały wcześnie, w stosunkowo krótkim przedziale czasowym. W skład jąder galaktyk spiralnych wchodzą również stare gwiazdy, natomiast gwiazdy młodszych generacji rodzą się w ramionach.

12345678
powrót na górę strony
Wykład
O istocie życia. Rozważania chemika
Strona
1/8
Autor
Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego
Kliknij nazwisko autora, aby zobaczyć notkę biograficzną w serwisie Nauka Polska